Zesde congres

Landelijk Pedagogenplatform Kinderopvang

Kindervriendschappen als motor van de ontwikkeling

Sociale relaties in de kinderopvang

Datum:                       Woensdag 26 januari 2011
Locatie:                      Ontmoetingscentrum de Driehoek te Utrecht
Adres:                         Willemsplantsoen 1C 3511, LA Utrecht
Bereikbaarheid :      zie www.indedriekhoek.nl

Het programma

9.30 uur   Inschrijving + ontvangst
10.00 uur Welkom Tineke Linssen, dagvoorzitter

Vriendjes en speelmaatjes, juist in kindercentra!!

Elly Singer, ontwikkelingspsycholoog, Universitair docent Rijksuniversiteit Utrecht en Amsterdam

Alle jonge zoogdieren hebben andere jonkies nodig voor hun ontwikkeling. Ze spelen, bijten elkaar in de staart, liggen lekker met elkaar in een mandje. Dat alles missen leidt tot een verstoorde sociale emotionele ontwikkeling. Hoe ligt dat voor mensenkinderen? Hebben baby's al vrienden? Hoe weet je dat? Wat leren kinderen spelenderwijs in dagverblijven van elkaar? Wat is hierbij de rol van de ouders en de pedagogisch medewerkers?

Sociale kennis, sociale rollen en sociale relaties

Pauline Schreuder, Universitair docent Rijksuniversiteit Groningen

Verschillende factoren zijn van invloed op de ontwikkeling van jonge kinderen in de kinderopvang, zoals onder andere de sfeer in de groep en de sociale relaties tussen kinderen. Echter, er is nog niet veel bekend over de daadwerkelijke effecten van het groepsfunctioneren op het welbevinden en de ontwikkeling van kinderen. Wel is duidelijk dat de manier waarop de groepsleiding interacties tussen kinderen stimuleert en reguleert, van groot belang is. Pedagogisch handelen biedt kinderen ruimte en gelegenheid om niet alleen individueel, maar vooral ook samen jong te zijn, te spelen en zich te ontwikkelen. Het begrip 'scripts'(Vivian Gussin Paley) is een voorbeeld van de wijze waarop het sociale spel bij kan dragen aan de sociaal-emotionele ontwikkeling en aan de communicatieve vaardigheden van jonge kinderen.


10.50 uur               pauze

11.20 - 13.30 uur eerste ronde workshops

1. Stabiele groepen in de kinderdagopvang - Liesbeth Schreuder en Marieke Bosma
2. Wij zijn vriendjes: Jij en ik - Eline Kramer en Tineke Linssen
3. Zo zijn onze manieren - Anje de Vries
4. Het perfecte kind is niet wat we wensen - Marianne de Valck

12.30 - 13.30 uur  lunch

13.30 uur                Resultaten ochtendprogramma - Tineke Linssen, dagvoorziter

Vriendschap, een kwestie van ontwikkeling en socialisering

Anje de Vries, pedagoog, Pedagogische educatieve dienstverlening

Familie krijg je, vriendjes kun je kiezen... is dit waar of spelen andere factoren een rol bij het kunnen aangaan van vriendschappen? Om hier een antwoord op te vinden wordt in de lezing ingegaan op de kern van het werk in de kinderopvang: ontwikkelen en socialiseren. Opvang alleen is met het oog op de toekomst niet langer voldoende. De kinderopvang zal in toenemende mate een actieve rol gaan spelen in het proces van de ontwikkeling en de socialisering van kinderen. Het aan kunnen gaan van vriendschappen maakt hier onderdeel van uit. Wat wordt er van leidsters en leidinggevenden verwacht, welke rol spelen ouders en andere kinderen en welke waarden en normen gelden er voor vriendschap?

Sociale relaties in de buitenschoolse opvang: wie ben ik?

Marianne Boogaard, onderzoeker Kohnstamm Instituut, Amsterdam en associate lector Ontwikkelingsgericht Onderwijs, Hogeschool Inholland
Evalijn Draijer,docent pedagogiek Fontys Hogeschool en promovenda UvA: sociale relaties in de bso

Je kunnen verplaatsen in een ander, empatisch vermogen, is een belangrijke voorwaarde voor het kunnen aangaan van relaties en vriendschappen. Wie zich kan voorstellen hoe iemand anders voelt of denkt is eerder geneigd tot sociaal gedrag: helpen, delen, samenwerken en opkomen voor een ander. Vriendschappen worden gedurende de bso-leeftijd voor kinderen ook steeds belangrijker bij het ontwikkelen van een eigen identiteit: ze willen erbij horen, zich geaccepteerd weten, en zich vergelijken met anderen om zichzelf beter te leren kennen. Wie ben ik? En wie ben ik juist helemaal niet? Pedagogisch medewerkers in de bso hebben een belangrijke rol in die identiteitsontwikkeling in de vrije tijd van kinderen. Maar ook groepssamenstelling en groepsstabiliteit zijn van belang voor de sociale relaties die kinderen kunnen aangaan. Dat samen brengt dilemma's met zich mee, met als kernvraag: hoe zorg je op de bso voor een optimaal klimaat voor de sociale ontwikkeling van kinderen?


14.25 uur               theepauze

14.40 - 15.50 uur tweede ronde workshops

5. Stabiele groepen in de kinderdagopvang Liesbeth Schreuder en Marieke Bosma
6. Kinderopvangcentrum als democratische oefenplaats Anja Booi en Patricia van der Burgt
7. Intimiteiten, grenzen, stoorzenders en vriendschappen Annemieke Waage
8. Later word ik net als jij! Josette Hoex


16.00 uur Resultaten middagprogramma en eindconclusies congres Tineke Linssen, dagvoorzitter

Napraten met een hapje en een drankje