Een gedeeld raamwerk
Congres Landelijk pedegogenplatform Kinderopvang 2005. Beknopt verslag van de workshops: Gemeenschappelijke visie, doelen en uitgangspunten in de kinderopvang.
Tijdens het congres van het pedagogenplatform op 5 oktober 2005 stond een eventueel curriculum voor de kinderopvang in Nederland centraal. Tijdens de middagworkshops hebben de aanwezigen gediscussieerd over de actuele pedagogische visie in de kinderopvang in Nederland. Op deze manier wilde het pedagogenplatform een indruk krijgen over de gemeenschappelijkheid van deze visie. Een gemeenschappelijke visie is de basis voor een breed gedragen curriculum voor de kinderopvang.
Toelichting werkwijze
De aanwezigen hebben zich gebogen over uitspraken over pedagogische visie, uitgangspunten en doelen. De opdracht was om aan te geven in welke uitspraken men zichzelf herkende en eventuele opmerkingen of aanvullingen hierbij te bespreken. Om onnodige discussie te voorkomen, is geen onderscheid gemaakt tussen visie, uitgangspunten of doelen. Drie van de vijf groepen hebben de uitspraken die ze herkenden, geturfd en opmerkingen en aanvullingen vastgelegd. Twee groepen hebben vooral belangrijke onderdelen en aanvullingen op de uitspraken aangegeven. Van verschillende groepen was ook een tussenresultaat van de discussie beschikbaar. Deze is als aanvulling gebruikt. In dit verslag is geprobeerd enige structuur te brengen in de reacties. Meerdere groepen geven aan de vier opvoedingsdoelen voor 0-4jarige kinderen van Riksen-Walraven te willen gebruiken als basis voor het curriculum. Het is te voorbarig om te concluderen dat alle onderstaande uitspraken breed gedragen worden. Sommige aanvullingen zijn immers van slechts één groepje of een deel ervan afkomstig en dus niet met alle betrokkenen bediscussieerd. Het onderstaande pretendeert geen compleet verhaal te zijn, maar geeft een globale indruk van de onderwerpen die genoemd zijn.
Gemeenschappelijke visie, doelen en uitgangspunten in de kinderopvang
Positie kinderopvang:
- Bijdrage leveren aan huidige maatschappelijke ontwikkeling
- Uniek en belangrijk opvoedingsmilieu naast het gezin
Visie op kinderen
- Rechten van het kind
- Veertig doelen van het Netwerk kinderopvang van de Europese commissie
- Holistische visie op kinderen
Uitgaan van de behoeften en mogelijkheden, kracht, competentie van het kind
- Respectvol werken: erkenning van wie het kind is en wat het kind doet
- Respect voor autonomie van het kind
- Kind de ruimte geven, invloed van het kind zelf is belangrijk
- Eigen keuzen kunnen en mogen maken binnen een / eigen context
- Kind mogen zijn, plezier maken en hebben
- Termen 'helpen' en 'leiden' vervangen door 'begeleiden'
- Positief pedagogisch klimaat
Een veilige basis, een veilig gevoel (geborgenheid, emotionele veiligheid)
- Basis: rust, continuïteit, structuur, grenzen, regelmaat, rituelen.
Ontwikkeling in betekenisvolle situaties, context
- Kind leert, ontwikkelt door het opdoen van ervaringen
- Betrokkenheid is voorwaarde voor leren, ontwikkeling
- Kind is de motor van eigen ontwikkeling
- Visie op spel en spelen; spel en plezier staan centraal
- Bieden van ervaringen ontwikkelingsmogelijkheden, activiteitenaanbod
- Helpen bij bewustwordingsproces van de consequenties van eigen keuzen / eigen handelen
- Optimale ontwikkelingskansen bieden per individu, visie op ontwikkelingsstimulering
- Welbewust competenties van kinderen mee ontwikkelen
Ontwikkelen van persoonlijke en sociale competentie
- Interactie is essentieel voor ontwikkeling van kinderen.
- Kind ontwikkelt zich in interactie met anderen: andere kinderen, groepsleiding.
- Kind ontwikkelt sociale competentie.
- Aandacht voor taalontwikkeling
- Opvoeden tot autonomie
- Opvoeden tot weerbaarheid
Overbrengen van waarden en normen
- Opvoeden tot een democratisch mens
- Individueel en in relatie met anderen opvoeden tot personen die respect hebben en tonen ten aanzien van zichzelf, de ander en de omgeving
- Werken op basis van gelijkwaardigheid
- Culturele uitwisseling, dialoog, omgaan met diversiteit
- Kinderopvang die 'including' is.
Visie op rol, samenwerking met ouders
- De ouders bieden de primaire opvoedingsomgeving, kinderopvang is partner in de opvoeding
- Verantwoordelijkheid van kinderopvang als het gaat om opvoedingsondersteuning.
Visie op afstemming met anderen; rol van de kinderopvang in samenwerking met anderen.
- Signalerende functie van kinderopvang
- Het belang van de doorgaande lijn: opvoeden in samenwerking / afstemming met anderen. De term 'doorgaande lijn' roept bij sommigen negatieve associaties op met VVE. Het woord 'samenwerking' wordt door sommigen te zwaar en onhaalbaar gevonden.
- Afstemming verloopt altijd via ouders
- Aansluiten bij maatschappelijke ontwikkelingen. Suggesties voor de verdere uitwerking van het curriculum
- Aandacht voor de omgeving als opvoeder. " Er is veel gezegd over wat een competente beroepsbeoefenaar moet kunnen: dicht bij de kinderen staan, passie bezitten; zich durven onderscheiden; kennis hebben van ontwikkeling; creativiteit en sensitiviteit; open en positieve houding; respectvolle houding; praten en uitleggen (Erikson); heeft voorbeeldfunctie.